Afgelopen weekend bevond ik me tussen meer advocaten, rechters en magistraten dan ik ooit tevoren in mijn leven had meegemaakt.
Ik was door een voormalig YWAM-lid (Martin Franke, zie hierboven) uitgenodigd om een toespraak te houden op een internationale conferentie voor christelijke juristen in Oostenrijk. Mijn onderwerp was ‘Het evangelie en de totstandkoming van Europa – verleden, heden en toekomst’.
Op de openingsavond van de conferentie introduceerde Martin het thema Eiken van gerechtigheid door elke deelnemer een kleine eikel te geven. Alles wat nodig is voor de groei van een eik, zat al in die eikel besloten, zo legde hij uit. Hoewel de kleine eikel zelf in niets leek op de eikenboom die eruit kon voortkomen, bezat hij wel de enorme potentie om uit te groeien tot iets groots, krachtigs, wijdvertakt en majestueus. Vervolgens lazen we uit Jesaja 61 – het gedeelte dat Jezus in de synagoge had voorgelezen – waarin staat dat bevrijde gevangenen eiken van gerechtigheid zouden worden om Gods heerlijkheid te tonen: ‘Zij zullen de oude puinhopen herbouwen en de plaatsen herstellen die lang verwoest zijn; zij zullen de verwoeste steden vernieuwen die generaties lang in puin hebben gelegen.’
Mijn gedachten gingen meteen uit naar het voorgaande weekend in Noorwegen, toen mijn vrouw en ik ons hadden aangesloten bij anderen van ons jaarlijkse Caleb Forum van voormalige YWAM-leiders. We hadden afgesproken om verhalen over het begin van YWAM in Europa te delen en op te nemen. Loren Cunningham had de meesten van ons – ja, als kleine eikels, zo begon ik te mijmeren – gerecruteerd uit twee kleine kringen.
Voor de goede orde zal ik namen noemen. Tot de eerste groep, afkomstig van een Amerikaanse pinksterbijbelschool, behoorden Al Akimoff, Joe Portale enLinda McGowan-Panci (evenals personen die niet bij ons in Noorwegen waren, zoals Dave Boyd en Don Stephens – die op zijn beurt zijn broer Gary, zijn vrouw Deyon, zijn zwager Lynn Green en Lynns toekomstige vrouw Marti meebracht).
Tot de tweede groep – Nieuw-Zeelanders die betrokken waren bij de opkomende charismatische beweging – behoorden Reona Peterson-Joly, Keith en Marion Warrington, ikzelf (en anderen die niet aanwezig waren, zoals Barry Austin, Bruce en Barbara Thompson, Ross Tooley, Jim en Joy Dawson en later hun zoon John). Nieuw-Zeeland was de eerste plek buiten de VS waar YWAM voet aan de grond kreeg. Nieuw-Zeelanders introduceerden later mijn vrouw Romkje bij de vernieuwende zendingsbeweging voor jongeren in Engeland.
Tot de andere vroege rekruten die zich in Noorwegen persoonlijk of via Zoom bij ons aansloten, behoorden ook Als toekomstige vrouw Carolyn (die op een ochtend wakker werd met de naam ‘Al Akimoff’ die door haar bewustzijn flitste, zonder dat ze hem ooit had ontmoet of van hem had gehoord), Bruce Clewett en John Hess.
Verhaal na verhaal
Elk van deze namen vertegenwoordigde het ene na het andere verbazingwekkende verhaal over wat we kleine eikels hadden kunnen noemen, die ‘eiken van gerechtigheid’ werden. God had altijd gewerkt met ‘trouwe minderheden’, een bescheiden begin, mosterdzaadjes, hield ik mezelf voor. Hij had geen ander plan. We hoorden hoe transformatie land na land had plaatsgevonden in vernieuwing in heel Europa, de Slavische wereld en de Franstalige wereld, waar de door Linda samengestelde liedboeken de standaard bronnen voor aanbidding zijn geworden. Oostenrijk, voorheen uitgeroepen tot het kerkhof van evangelische missies, was nu een land van brede oecumenische samenwerking en vernieuwing van waaruit de discipelschapscursus ‘Follow Me’ zich heeft verspreid over de katholieke wereld, gemodelleerd naar de YWAM discipelschapstraining, waarvan Bruce een sleutelrol heeft gespeeld in de ontwikkeling ervan.
Nu bij de advocaten deelde ik hoe de zaden van het evangelie door figuren als Paulus, Patrick, Willibrord en Bonifatius, alsook Cyrillus en Methodius – entalloze anderen – als eikels over heel Europa waren uitgezaaid. Het Euraziatische schiereiland van heidense volkeren dat we nu Europa noemen, was getransformeerd tot een cultureel continent; het werd bijeengehouden (continere) door een gemeenschappelijk verhaal, een gedeeld wereldbeeld, het universele symbool van het kruis en de gezamenlijke missie om dat verhaal met naburige volkeren te delen. Dit evangelie had, zo betoogde ik, elk aspect van onze beschaving en cultuur gevormd.
Heiligen in pak
Ondanks de brede afwijzing van het formele christendom is het evangelie van invloed gebleven op het Europese integratieproces, de val van het communisme en de huidige strijd van Oekraïne voor vrijheid tegen tirannie. Robert Schuman, zelf een christelijke jurist, had serieus overwogen monnik te worden, maar een vriend spoorde hem aan een ‘heilige in pak’ te zijn: God dienen als advocaat. In die rol, en later als politicus, bracht hij diepgewortelde christelijke overtuigingen over menselijke waardigheid, gerechtigheid, vrede en het algemeen welzijn in om de toekomst van Europa vorm te geven. Ik moedigde de advocaten aan om in hun werk trouwe ‘heiligen in pak’ te zijn, ‘eikenbomen’ in wording.
Een paar dagen later kreeg ik e-mails van enkele deelnemers die mijn aandacht vestigden op de boodschap van paus Leo in Frankrijk deze week, waar zo’n 800.000 (!) mensen langs de Champs-Élysées in Parijs voor hem stonden te wachten. In Metz, het thuisdistrict van Robert Schuman, benadrukte hij Schumans beroemde (maar vaak genegeerde) verklaring van 9 mei 1950 in zijn toespraak ‘Aan de wortels van Europa voor vrede en eenheid’. Leo herinnerde de Fransen aan de christelijke wortels van Europa: in het onderwijs, de ziekenhuizen, de zorg voor de armen, het recht, de wetenschap, de architectuur en de organisatie van gemeenschappen. „We kunnen niet over Europa spreken,” benadrukte hij, „zonder het christendom te noemen.”
Schumans christelijke vorming, zo zei hij, had hem de gelijkheid en waardigheid van de mens, de waardigheid van het werk en het belang van broederschap bijgebracht. Niet rivaliteit en wraak, maar verzoening en samenwerking waren de weg vooruit voor Europa. Die samenwerking kwam duidelijk naar voren tijdens een dialoogbijeenkomst in het kader van artikel 17 die ik woensdagavond bijwoonde in het Europees Parlement in Brussel. Artikel 17 van het Verdrag van Lissabon schrijft een ‘open, transparante en regelmatige dialoog’ voor tussen de EU-instellingen en kerken, religieuze gemeenschappen en filosofische en niet-confessionele organisaties.
Samen met EU-ambtenaren waren hier orthodoxen, katholieken, protestanten en evangelicalen aanwezig, die zich bogen over de uitdaging om de ziel van Europa te herstellen. Christenen uit tradities die te vaak op afstand van elkaar hebben gestaan, begonnen gezamenlijk de spirituele vraagstukken aan te pakken waarmee ons continent wordt geconfronteerd, om ‘de oude ruïnes weer te herbouwen’, ‘de lang verwoeste plaatsen te herstellen’ en ‘de verwoeste steden te vernieuwen’.
Onderschat nooit de kracht van een eikel – kleine beginjaren.
naar wat opnieuw een zowel uitdagend als bemoedigend gesprek zal worden.
Tot volgende week,
